Het merendeel van de Nederlandse organisaties en bedrijven heeft momenteel geen inclusie- en diversiteitsbeleid. Bijna de helft van de Nederlanders verwacht bovendien dat zo'n beleid er bij hun werkgever de komende 5 jaar ook niet aan zit te komen. En meer dan een kwart van de werknemers weet niet eens of op hun werkplek iemand is aangesteld om de diversiteit en inclusie te bevorderen. Dit blijkt allemaal uit onderzoek van YouGov, onder honderden werkgevers, werknemers en HR-verantwoordelijken.
Slechts 38% van de werkenden geeft aan dat hun organisatie een beleid heeft dat diversiteit, gelijkwaardigheid en saamhorigheid bevordert. Dit beleid kan bestaan uit trainingsprogramma's die een diverse en inclusieve werkomgeving ondersteunen, en wervingsprocessen die voldoen aan richtlijnen voor gelijke kansen.
Charter Diversiteit SER
Het percentage bedrijven met een diversiteitsbeleid stijgt wel langzaam maar zeker. Eind 2023 was dit 38%, terwijl het in 2022 nog 27% was. In 2021 had 22% van de Nederlandse bedrijven zo'n beleid en in 2020 nog slechts 20%.
Naast het hebben van een intern beleid, kan een bedrijf ook het belang van diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid binnen de eigen organisatie benadrukken door de Charter Diversiteit van de Sociaal-Economische Raad (SER) te ondertekenen. Begin 2024 hadden al ruim 500 Nederlandse bedrijven deze stap gezet.
Nederland loopt achter
In Nederland heeft 35% van de organisaties een werknemer aangesteld die zich hiermee bezighoudt. Dit percentage ligt lager dan het wereldwijde gemiddelde; 44% van de respondenten wereldwijd geeft aan dat hun organisatie een verantwoordelijke voor deze taak heeft aangesteld. Hieruit blijkt dat Nederland op dit gebied achterloopt op andere landen.
"Een groot deel van de toekomstige generatie werknemers zal niet voor een baan kiezen als er binnen de organisatie niet op diversiteit en inclusie wordt gestuurd. Werkgevers doen er goed aan dit te beseffen", zegt Stan Snijders, managing director Benelux bij Indeed, het bedrijf dat het onderzoek uitvoerde. "Bedrijven kunnen zich het in deze krappe arbeidsmarkt niet permitteren om talent mis te lopen."
Onbewuste vooroordelen wegnemen
Meer dan de helft van de Nederlandse leidinggevenden geeft aan dat zij bij het nemen van beslissingen, zoals tijdens het sollicitatieproces, verschillende perspectieven in gedachten houden en dus altijd streven naar een zekere mate van diversiteit.
Tegelijkertijd geeft slechts een kwart (26%) van de bedrijven training en voorlichting met als doel onbewuste vooroordelen over sollicitanten weg te nemen. Hiermee behoort Nederland tot de landen waar dit het minst wordt gedaan, samen met buurlanden België en Duitsland. In de VS worden dergelijke trainingen bijvoorbeeld veel vaker gegeven.
"We zien in het onderzoek een bereidheid onder werkgevers om te veranderen, maar dit wordt vaak niet direct omgezet in concrete actie. Het feit dat 26% van de Nederlandse bedrijven zich wel aan een training waagt om onbewuste vooroordelen weg te nemen, is bemoedigend. Het is nu aan de resterende driekwart van het Nederlandse bedrijfsleven om dit voorbeeld te volgen", aldus Snijders.
Urgentie lijkt niet gevoeld
Of er daadwerkelijk verandering zal optreden, is nog de vraag. 43% van de mensen is van mening dat de urgentie van inclusiviteit en diversiteit onveranderd zal blijven en niet zal toenemen. 7% denkt zelfs dat de prioriteit om stappen te zetten op dit gebied zal afnemen, terwijl bijna 40% niet zeker weet of er de komende jaren iets zal veranderen. Wel denkt ruim eenderde van de respondenten dat het toenemende gebruik van technologie en AI een positief effect zal hebben op het diversiteitsbeleid en de toekomst van werk.
Snijders: "Het is belangrijk voor ondernemend Nederland om dit urgente onderwerp niet als een tijdelijk thema te zien. Je kunt met een solide diversiteitsbeleid jong talent aantrekken, behouden en als organisatie groeien. De groei betreft niet alleen de omvang van het personeel, maar ook de kwaliteit en het succes van het werk krijgen een boost als iedereen zich gezien en gehoord voelt op de werkvloer."
Belang voor de arboprofessional
Discriminatie is verboden, en dat is verankerd in artikel 1 van de Nederlandse grondwet. Het verbod op discriminatie is in de Arbowet opgenomen onder het begrip Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) (artikel 1 lid 3 punt e). Werkgevers zijn dus verplicht om een beleid te voeren om deze vorm van arbeidsbelasting te voorkomen.
Het Arbobesluit werkt deze verplichting verder uit en verplicht werkgevers om de risico's in kaart te brengen in een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). En dat moet altijd. Ook als werkgevers en werknemers discriminatie niet als zodanig herkennen, omdat zij zich er niet bewust van zijn. PSA is een van de belangrijkste arbeidsrisico's. Daarmee heeft het een belangrijk aandeel in de uitval van medewerkers.
Rol van de arboprofessional
Wat je kunt doen, is onderzoeken welke risicofactoren er zijn in jouw organisatie. Kijk naar de context waar je organisatie mee te maken heeft en de factoren die het ongewenste gedrag positief of negatief kunnen beïnvloeden. Onderzoek hierbij in ieder geval de samenstelling van het personeel, gedragsregels en de bekendheid hiermee.
Het aanstellen van een vertrouwenspersoon is uiteraard een belangrijk onderdeel van het arbobeleid. Zij bieden collega's die discriminatie ervaren een luisterend oor. Daarnaast adviseren zij hen over mogelijke oplossingen. En ze geven voorlichting, advies en ondersteuning aan leidinggevenden en management over de aanpak van ongewenst gedrag.
Over het onderzoek
Dit onderzoek is uitgevoerd door YouGov in opdracht van Indeed. Het vond plaats van 30 november tot 21 december 2023 onder 16.671 werknemers, werkgevers, managers en HR professionals in 11 landen, waaronder 717 respondenten in Nederland.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op OR/net
