<P>Of de or nu vroeg of laat lucht krijgt van een plan van de directie, de reactie is bijna altijd hetzelfde: we willen meer informatie. Vragen stellen is een makkelijke en veilige weg waarmee de veel lastigere meningsvorming-in-een-groep vaak wordt uitgesteld. </P> <P>Langzaam wordt meer bekend. En elke keer leidt dat tot nieuwe vragen. Die vele vragen dwingen de bestuurder zijn plannen goed te onderbouwen en dat is positief. Maar de opgevraagde informatie brengt een or niet dichter bij een eigen standpunt. En dat is toch een noodzakelijke voorwaarde voor beïnvloeding, voor medezeggenschap.</P> <P>Het is een misvatting dat een or veel informatie nodig heeft om invloed te kunnen uitoefenen. Dat denkbeeld komt voort uit de schijnbaar logische stelling dat een mening is gebaseerd op min of meer uitputtende informatie over het onderwerp. Het is meestal andersom: met minder informatie kan men makkelijker en objectiever een standpunt bepalen.</P> <P>Het onnodig en zelfs onwenselijk dat de or kennisneemt van voorgenomen oplossingen om daarop zijn eigen standpunt te bepalen. Veel effectiever is het om eigen doelen en criteria waaraan de plannen voor bijvoorbeeld een reorganisatie moeten voldoen, te formuleren en uit te dragen. En wel op basis van zijn eigen kennis van organisatie en werknemers. Kennis die de or als geen ander bezit.</P> <P>Argumenten, standpunten, meningen hebben alleen waarde als de ondernemingsraad ze zelf ontwikkelt, toetst en bijstelt. De eigen vergadering is dé plek waar de raad zich inhoudelijk en tactisch voorbereidt op het overleg met de bestuurder. </P> <P>Om samen een standpunt te bepalen, komt het aan op vergadertechniek. Die ontbreekt vaak in de or. Er is meestal geen vaste werkwijze voor het bespreken van een onderwerp. Stukken worden rondgestuurd en intuïtief besproken. Om de eigen doelen en criteria van de or als groep gekozen vertegenwoordigers boven tafel te krijgen, is meer nodig.<br> <UL> <LI>Begin met een brede inventarisatie waarbij de deelnemers elkaar helpen om de gedachten scherp onder woorden te brengen. Iedereen heeft vooraf al enkele criteria geformuleerd. <LI>Beperk de reacties tot vragen ter verduidelijking. Pas nadat de inventarisatie is afgerond, is het tijd om te discussiëren. En dan nog alleen over punten waar verschillend over wordt gedacht of die tegenstrijdig zijn. </UL> </P> <P>Het resultaat van zo’n vergadering is een eerste lijst met doelen en criteria. Met andere woorden: toetsingspunten die de or kan inzetten in het overleg met de bestuurder. Een voorlopige lijst bestaand uit algemene en specifieke punten, die nog gefatsoeneerd en doorontwikkeld kan worden. Juist door over die punten te spreken met bestuurder, beleidsmakers en achterban krijgt de or meer inzicht en heeft hij oog voor haalbaarheid en eventuele dreigende breekpunten. Dat vindt zijn weerslag in de lijst van toetsingspunten, die daarmee gaande het (besluitvormings)proces concreter en waardevoller wordt.</P>