Veel OR’en zijn in hun berichtgeving naar de collega’s cq achterban nogal terughoudend, met name als ze meningsverschillen hebben met hun bestuurder. In onderstaand artikel wordt een lans gebroken voor een meer open berichtgeving. Niet alleen in het belang van de OR zelf, maar ook in het belang van de bestuurder.
Er zijn OR’en die er bij voorbaat van uit gaan dat alles wat ze bespreken met de bestuurder, onder geheimhouding valt, dan wel zo vertrouwelijk is dat het niet besproken kan worden met de collega’s. Vreemd natuurlijk, want als het al niet gaat over zaken die die collega’s rechtstreeks raken, betreft het wel bedrijfseconomische onderwerpen die uiteindelijk belangrijk zijn voor iedereen die in het bedrijf of de organisatie werkt. En onderwerpen die het echt verdienen om onder geheimhouding te vallen, zijn niet zo vaak aan de orde.
Maar over deze – gelukkig kleine – groep van ondernemingsraden heb ik het hier niet. Nee, ik bedoel de ondernemingsraden die keurig verslag doen van hun vergaderingen en van de overlegvergaderingen. Alleen, ze doen dat wat al te keurig. Enig verschil in standpunt tussen OR en bestuurder valt er niet of nauwelijks uit op te maken. Ik kom het nog regelmatig tegen dat de OR het verslag van de OR-vergadering eerst laat lezen door de bestuurder voor het naar de collega’s gaat. Dit op verzoek van de bestuurder, soms met het argument dat het niet de bedoeling is dat er onrust in het bedrijf ontstaat.
Welnu, dit heeft een tegengesteld effect, zo blijkt uit meerdere enquêtes onder de achterban die ter voorbereiding op een training zijn gehouden. Enkele citaten uit de respons van verschillende achterbannen: “de OR is het doorgeefluik van de directie”; “ik heb het nog een keer nagekeken: het nieuwsbulletin is echt van de OR en niet van de directie!”; “OR stelt zich weinig kritisch op”; “het lijkt erop dat de bestuurder de OR aanstuurt.”
Deze uitlatingen geven geen blijk van groot vertrouwen in het vermogen van de OR om zich kritisch op te stellen. Let wel: ze zeggen niets over de feitelijke opstelling van de OR. Is dit nou alleen jammer voor de OR of is een slecht imago van de OR ook voor de bestuurder reden tot zorg?
Een van de zaken die altijd genoemd worden als ik in trainingen vraag naar wat de OR de bestuurder te bieden heeft, is het draagvlak. Ook de bestuurder, die vaak aanwezig is in de training, brengt dit naar voren. En hier wringt de schoen. Wil de OR draagvlak hebben, dan moet de achterban voldoende vertrouwen hebben in de OR. De achterban moet weten dat haar belangen bij de OR in goede handen zijn. Daarvoor is het nodig dat de achterban meer zicht krijgt op wat zich tussen OR en bestuurder afspeelt. Ook wanneer OR en bestuurder het niet met elkaar eens zijn.
En als de OR een besluit van de bestuurder heeft kunnen bijstellen, dan is het nodig dat de achterban dat te horen krijgt. Dat geeft vertrouwen waardoor besluiten waar de OR achter staat inderdaad draagvlak krijgen. En dat betekent weer dat de OR zijn successen moet uitdragen en hierbij niet hoeft te vrezen de bestuurder voor het hoofd te stoten. Een verstandige bestuurder gunt de OR zijn successen.
Door OR-trainer Henk Westerveen
Reageren? henk.westerveen@sbi.nl
