De RI&E is up-to-date
De basis moet goed zijn. De werkgever is verplicht zijn beleid te richten op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden. Denk daarbij aan regels over ergonomische werkplekken en veiligheidsbrillen. Maar ook op het voorkomen van agressie, stress en werkdruk en psychosociale arbeidsbelasting (PSA).Tip
⇒ De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht over vaststelling of wijziging van regelingen op het gebied van de arbeidsomstandigheden (Artikel 27 lid 1 sub d WOR). De RI&E valt daaronder.
Lees ook:
De preventiemedewerker komt goed uit de verf
Elk bedrijf moet ten minste één werknemer aanwijzen als preventiemedewerker. De preventiemedewerker is de deskundige werknemer die de werkgever bijstaat in de uitvoering van het arbeidsomstandighedenbeleid. De preventiemedewerker helpt met het opstellen van de RI&E en het uitvoeren van het plan van aanpak. Hij is aanjager van preventie. Hij opereert zelfstandig en onafhankelijk. Hij is deskundig, ervaren en heeft voldoende uitrusting. Werknemers moeten hem kunnen vinden.Tips
⇒ De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht over de taken van de preventiemedewerker. De or heeft ook instemmingsrecht op de persoon van de preventiemedewerker en diens positionering binnen het bedrijf.
⇒ Is de bestuurder van plan een nieuwe preventiemedewerker te benoemen? Dan moet de ondernemingsraad om instemming worden gevraagd. Tip: Vraag de preventiemedewerker of hij bijvoorbeeld nog voorzieningen mist en kaart dit aan bij de bestuurder.
Lees ook:
De arbospelers werken goed samen
Samenwerking is het sleutelwoord binnen de arbowetgeving. De verantwoordelijkheid over het arbeidsomstandighedenbeleid ligt bij de werkgever, maar alle spelers hebben een belangrijke rol. De Arbowet regelt daarom expliciet dat:- de preventiemedewerker aan de bedrijfsarts adviseert en deze arbospelers nauw samenwerken. Er is al geregeld dat de preventiemedewerker adviseert en nauw samenwerkt met de or;
- de bedrijfsarts nauw samenwerkt met de ondernemingsraad. Ook moet de bedrijfsarts adviseren en medewerking geven aan de preventiemedewerker en de ondernemingsraad.
- Een overtreding kan worden beboet.
Tips
⇒ Achteroverleunen is er voor de ondernemingsraad niet bij. Hij moet actief informatie uitwisselen met de werkgever over arbeidsomstandigheden.
⇒ Ook heeft de ondernemingsraad een waakzame en bevorderende rol (Waakzame or: meer doen met artikel 28): de or moet zoveel als in zijn vermogen ligt, bevorderen dat de voorschriften op het gebied van arbeidsomstandigheden worden nageleefd. Hoe kan de ondernemingsraad ervoor zorgen dat iedereen zijn steentje bijdraagt? Hoe gaat preventie leven?
⇒ Heeft de achterban nog tips en tricks (ideeënbus)? Overleg met alle arbo-spelers: wat speelt er binnen de organisatie en hoe kan het beter? Blijf arbo actief op de agenda zetten.
⇒ Voorkomen is beter dan genezen. Vergeet niet dat de ondernemingsraad zelf voorstellen kan doen (initiatiefrecht, Artikel 23 lid 2 en 3 WOR).
⇒ Werknemers verantwoord leren omgaan met de risico’s in hun werk vereist gedegen voorlichting. De Arbowet schrijft voor dat iedere werkgever zijn werknemers doeltreffende voorlichting en onderricht biedt over hun arborisico’s en beschermende maatregelen.
⇒ De ondernemingsraad kan arbovoorlichting op een hoger peil brengen. Voorlichting over arbo kan veel beter: tips voor de ondernemingsraad.
Lees ook:
De bedrijfsarts adviseert de werkgever over preventie
Vaak zijn bedrijfsartsen vooral bezig met de werkgever adviseren over verzuimbegeleiding. Maar het handelen van de bedrijfsarts moet ook gericht zijn op preventie en duurzame inzetbaarheid. De vernieuwde Arbowet geeft de bedrijfsarts expliciet de taak de werkgever te adviseren over preventieve maatregelen. Doet de bedrijfsarts dat niet, dan is dat een overtreding en kan een boete worden opgelegd door de Inspectie SZW. Over deze wettelijke taak moeten werkgever en bedrijfsarts afspraken maken in het arbo-contract.Tips
⇒ De ondernemingsraad heeft veel invloed op Arbo en preventie. Hiervoor is kennis nodig. Bedenk of het handig is om een speciale Arbocommissie op te richten binnen de or. Deze kan zich specialiseren in Arbo.
⇒ De ondernemingsraad heeft een instemmingsrecht over het contract met de bedrijfsarts. Dit valt onder de reikwijdte van artikel 27 lid 1 sub d WOR.
Lees ook:
De bedrijfsarts houdt spreekuur voor werknemers
De wetswijziging introduceert het spreekuur: de mogelijkheid voor werknemers om de bedrijfsarts te consulteren voor individuele gezondheidsvragen in relatie tot het werk. Dat betekent toegang tot de bedrijfsarts vóórdat er sprake is van verzuim of klachten. Het spreekuur moet voldoen aan een aantal voorwaarden:- het moet bij de werknemers bekend zijn;
- werknemers kunnen er zonder toestemming van de werkgever gebruik van maken;
- geen onnodige drempels wat betreft tijdstip en plaats van het spreekuur;
- de bedrijfsarts mag de werkgever niet informeren over het consult, de aanleiding of de uitkomsten daarvan op een tot de persoon herleidbaar niveau.
Tips
⇒ In samenspraak met de or kan het spreekuur op maat worden vormgegeven. Komt de bedrijfsarts wekelijks op elke locatie langs? Hoe wordt geborgd dat ook parttime-medewerkers toegang hebben?
⇒ Let op eventuele wijzigingen van regelingen over de verwerking en bescherming van persoonsgegevens. Hierover heeft de ondernemingsraad een instemmingsrecht.
Het recht op second opinion is goed geregeld
Werknemers krijgen recht op een second opinion van een andere bedrijfsarts. Als de werknemer twijfelt over de juistheid van het advies van de bedrijfsarts (bijvoorbeeld over arbeidsongeschiktheid), dan kan hij een second opinion aanvragen. De bedrijfsarts verwijst de werknemers dan naar een andere bedrijfsarts, niet werkzaam binnen dezelfde arbodienst. Het verzoek om een second opinion moet altijd worden gehonoreerd, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn dat niet te doen. Bijvoorbeeld omdat er geen enkele grond bestaat voor het verzoek. De kosten zijn voor rekening van de werkgever.Lees ook:
De bedrijfsarts heeft een adequate klachtenregeling
De bedrijfsarts moet een adequate procedure hebben voor het afwikkelen van klachten. Werknemers kunnen bijvoorbeeld een klacht indienen over de handelwijze van de bedrijfsarts of het ontbreken van een vertrouwensband. De manier waarop de klacht kan worden ingediend en hoe de bedrijfsarts met klachten omgaat, moet bij de werknemers bekend zijn. De klachtenprocedure moet in ieder geval een aantal zaken regelen, zoals hoe het onderzoek naar de klacht verloopt. Deze minimumeisen aan de klachtenregeling worden via een wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit geregeld.Tip
⇒ De klachtenprocedure moet aan de orde komen in het arbo-contract tussen de werkgever en de bedrijfsarts. Dit contract valt onder de reikwijdte van het instemmingsrecht. Ook heeft de or instemmingsrecht over regelingen op het gebied van behandeling van klachten (artikel 27 lid 1 sub j WOR).
Het arbo-contract tussen werkgever en bedrijfsarts voldoet aan de wet
De Arbeidsomstandighedenwet bepaalt dat de overeenkomst (het basiscontract) tussen de werkgever en de bedrijfsarts ten minste zeven afspraken moet bevatten:- de manier waarop de bedrijfsarts bijstand verleent aan de werkgever. Denk bijvoorbeeld aan het toetsen van de RI&E en het adviseren over verzuimbegeleiding;
- de adviserende taak van de bedrijfsarts over preventieve maatregelen;
- het recht van de bedrijfsarts om iedere arbeidsplaats in het bedrijf te bezoeken;
- de samenwerking tussen bedrijfsarts, preventiemedewerker en ondernemingsraad;
- de klachtenregeling van de bedrijfsarts;
- de second opinion;
- de plicht van de bedrijfsarts om beroepsziekten te melden bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten.
Tips
⇒ In het basiscontract moeten minimaal bovenstaande basisafspraken worden uitgewerkt. Er kunnen meer afspraken worden gemaakt om de rol van de bedrijfsarts en de arbodienst beter uit de verf te laten komen. Hoe vaak gaan bijvoorbeeld alle arbo-spelers om de tafel zitten? Er is ruimte voor maatwerk.
⇒ De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht op het contract met de arbodienstverlener. Daarbij gaat het niet alleen om de keuze van de arbodienstverlener, de or heeft ook iets te zeggen over de inhoud van het basiscontract.
Lees ook:
Karen Maessen is advocaat bij De Voort Advocaten.
Nieuwe editie Praktijkboek Arbeidsomstandigheden is uit!
